تضمنات سیاسی نظریۀ صدق در اندیشۀ ریچارد رورتی

چکیده مقاله :

نظریۀ صدق، در سنتِ فلسفۀ غرب از افلاطون تا دوران مدرن، همواره متضمنِ دلالت­های سیاسیِ متفاوتی در ساختِ اندیشۀ سیاسی بوده است. از نظرِ رورتی، نظریۀ مذکور به رغم اَشکالِ متفاوتی که در تاریخ فلسفه پیدا نموده است، همواره در چارچوبِ متافیزیکیِ رویکرد «مطابقت» قابل تبیین است؛ چرا که در کلیتِ «سنتِ فلسفی» و «فلسفۀ سنتی»، پیوسته واقعیتی بنیادین، فراتاریخی و پیشینی، مستقل از ذهن و زبان، مفروض گرفته شده، و صدق در «یافته» شدن و تطابق با آن واقعیتِ مبنایی، معنای راستین خود را پیدا نموده است. حال آن­که، رورتی با رد هر گونه واقعیتِ مستقل از ذهن و زبان، نظریۀ صدقِ مطابقتی را به چالش می­کشد ودر عوض، با تلقیِ «برساختی» از صدق، نظریۀ بدیل خود را در قالبی پراگماتیستی و مبتنی بر سودمندی عملی ارائه می­کند. استوار بر چنین دریافتی، مقالۀ حاضر با رویکردی فرانظری مبتنی بر سنجشِ دلالت­های سیاسی نظریۀ صدق رورتی و با کاربستِ روش توصیفی و تحلیلی به تأیید این دعوی مبادرت نموده است که نظریۀ مزبور با رد «دمکراسی لیبرالِ فلسفی»، متضمن اندیشۀ سیاسی «دموکراسی لیبرال بورژوازی» است که  از هر گونه توجیه فلسفی و متافیزیکی بی­نیاز می­باشد.

چکیده انگلیسی :

The theory of truth in Western philosophy, from Plato to the modern era, has consistently entailed diverse political implications in shaping political thought. Richard Rorty interprets this theory, despite its various historical forms, within the metaphysical framework of the "correspondence" approach. In traditional philosophy, a foundational, transhistorical reality independent of mind and language is presupposed, and truth is defined by its correspondence with this reality. Rorty challenges the correspondence theory of truth by rejecting any reality independent of mind and language, proposing instead a constructivist, pragmatic theory based on practical utility. Employing a meta-theoretical approach and a descriptive-analytical method, this article examines the political implications of Rorty’s theory of truth, arguing that it rejects philosophically grounded liberal democracy in favor of a bourgeois liberal democracy that requires no metaphysical justification.

منابع و مأخذ:

منابع
اکرمی، موسی؛ و دیگران (1388) «ریچارد رورتی: از نوعمل‌گرایی ضدمابعدالطبیعی تا طرد فلسفه»، نشریه متافیزیک، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دوره جدید، شماره 3 و 4.
اصغری، محمد (1389) نگاهی به فلسفه‌ی ریچارد رورتی، تهران: نشر علم.
باقری، خسرو؛ و دیگران (1384) «عاملیت آدمی از دیدگاه ریچارد رورتی و پیامدهای آن در تربیت اجتماعی»، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، سال 4، شماره 13.
جعفری رستگار، سیده اعظم؛ و دیگران (1394) «چارچوبی برای تحلیل آیرونی از نگاه ریچارد رورتی در اثر نمایشی با نگاهی بر نمایش‌نامه زمستان 66 محمد یعقوبی»، فصلنامه تخصصی تئاتر، شماره 61.
جوادی، حسن (1384) تاریخ طنز در ادبیات فارسی، تهران: انتشارات کاروان.
حسینی‌زاده، محمدعلی (1397) چرخش زبانی و تأثیر آن بر فلسفه سیاسی، تهران: انتشارات هرمس.
رورتی، ریچارد (1385) پیامدهای پراگماتیسم، عبدالحسین آذرنگ، تهران: نشر نی.
رورتی، ریچارد (1390) فلسفه و آینه طبیعت، مرتضی نوری، تهران: نشر مرکز.
رورتی، ریچارد (1393) اولویت دموکراسی بر فلسفه، خشایار دیهیمی، تهران: نشر طرح نو.
رورتی، ریچارد (1398) پیشامد، بازی، و همبستگی، پیام یزدانجو، تهران: نشر نی.
رورتی، ریچارد؛ آنژل، پاسکال (1395) صدق به چه کار می‌آید؟، روح‌الله محمودی، تهران: نشر کرگدن.
شعبانی، مصطفی؛ و دیگران (1399) «ارزیابی رویکرد ریچارد رورتی به معرفت‌شناسی براساس آموزه‌های عقلانیت نقاد»، فصلنامه پژوهش‌های فلسفی-کلامی، سال 22، شماره 4.
صادقی اول، هادی؛ و دیگران (1398) «آیرونی سیاسی و تعامل آن با دموکراسی در اندیشه ریچارد رورتی»، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 49، شماره 4.
کریمی، بهزاد؛ شریفی، احمدحسین (1396) «نقد فلسفه تحلیلی در اندیشه ریچارد رورتی»، فصلنامه فلسفه، دوره 44، شماره 2.
کهون، لارنس (1380) از مدرنیسم تا پست‌مدرنیسم، عبدالکریم رشیدیان، تهران: نشر نی.
گاتینگ، گری (1395) «نقد رورتی بر معرفت‌شناسی»، در صدق به چه کار می‌آید؟، رورتی، ریچارد و آنژل، پاسکال، روح‌الله محمودی، تهران: نشر کرگدن.
نوذری، حسینعلی (1392) «تأثیر نئوپراگماتیسم ریچارد رورتی بر دموکراسی مساوات‌طلبانه در نظریه سیاسی معاصر»، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، سال 9، شماره 22.
Davidson, Donald (1974). On the Very Idea of a Conceptual Scheme. Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association, 47, 5-20.
Dewey, John (1927). The Public and Its Problems. New York: Henry Holt.
Dewey, John (1929). The Quest for Certainty. New York: Minton, Balch & Company.
Habermas, Jürgen (2000). Richard Rorty’s Pragmatic Turn. In R. B. Brandom (Ed.), Rorty and His Critics (pp. 31-55). Oxford: Blackwell Publishers.
Heidegger, Martin (1962). Being and Time. Translated by John Macquarrie & Edward Robinson. New York: Harper & Row. (Original work published 1927).
James, William (1907). Pragmatism: A New Name for Some Old Ways of Thinking. New York: Longmans, Green, and Co.
James, William (2005). The Works of William James. Cambridge: Harvard University Press.
Jonston, Paul (1989). The Contradictions of Modern Moral Philosophy. London: Routledge.
Nietzsche, Friedrich (1873/1999). The Birth of Tragedy and Other Writings. Translated by Ronald Speirs. Cambridge: Cambridge University Press.
Nietzsche, Friedrich (1887/1996). On the Genealogy of Morals. Translated by Douglas Smith. Oxford: Oxford University Press.
Puolakka, Kalle (2008). Irony and Commitment in Richard Rorty’s Thought. Helsinki: University of Helsinki Press.
Putnam, Hilary (1990). Realism with a Human Face. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Rorty, Richard (1979). Philosophy and the Mirror of Nature. Princeton: Princeton University Press.
Rorty, Richard (1982). Consequences of Pragmatism. Minneapolis: University of Minnesota Press.
Rorty, Richard (1988). Contingency, Irony, and Solidarity. Cambridge: Cambridge University Press.
Rorty, Richard (1989). Contingency, Irony, and Solidarity. Cambridge: Cambridge University Press.
Rorty, Richard (1991). Objectivity, Relativism, and Truth: Philosophical Papers, Volume 1. Cambridge: Cambridge University Press.
Rorty, Richard (2000). Philosophy and Social Hope. London: Penguin Books.
Sellars, Wilfrid (1963). Science, Perception and Reality. London: Routledge & Kegan Paul.
Wittgenstein, Ludwig (1953). Philosophical Investigations. Translated by G.E.M. Anscombe. Oxford: Blackwell.