مقاله


کد مقاله : 13970128121651101662

عنوان مقاله : روان‌شناسی توده‌ها و بازاندیشی در دیدگاه‌های پساسیاسی: ابعاد فرانظری دیدگاه «الیاس کانتّی»

نشریه شماره : 26 فصل پاییز - زمستان 1398

مشاهده شده : 149

فایل های مقاله : 225 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 علي‌اشرف نظري Nazarian2004@yahoo.com دانشیار دکترا
2 نگین نوریان دهکردی negin.nourian@yahoo.com دانش آموخته دکترا

چکیده مقاله

قرن بیست¬ویکم، خیزش امواج توده¬ای را در شکل¬های گوناگون به چشم دیده و شاهد رفتارهای گروهی ویرانگر بوده است که با سیمای انسان در قامت کنشگر عقلانی در تناقضی آشکار قرار دارد. انسانی که انتظار می¬رفت از تجربه¬های سهمگین توده¬ای در قرن بیستم درس آموخته باشد، امروز چنان در نقش موجودی غیر عقلانی و فردیت¬زدایی¬ شده ظاهر می¬شود که ما را به بازنگری در تأثیر گروه بر فرد و قدرت سهمگین جماعت و توده بر رفتار آدمی فرامی¬خواند. روان¬شناسی توده¬ای در بررسی رفتارهای مخرب انسان در گروه، بر اهمیت شور و احساسات تأکید می¬کند و در تلاش است تا به شناخت ماهیت توده¬ها و جماعت¬های انسانی و مکانیزم¬های مهار و کنترل قدرت آنها بپردازد. هدف این نوشتار آن است که با استفاده از دیدگاه¬های «الیاس کانتّی»، به مثابۀ تماشاگر ژرف¬بین روزگار فاشیسم، نازیسم و استالینیسم، بر خیزش توده¬ها در قرن حاضر پرتو بیفکند. پرسش اصلی آن است که دیدگاه¬های کانتی درباره قدرت توده¬ها در زمانۀ ما چه برای گفتن دارد؟ در پاسخ به این پرسش، با تحلیل محتوای کیفی مهم¬ترین آثار او در این¬باره نشان خواهیم داد که دیدگاه¬های کانتّی می‌تواند برای مواجهه با پدیده¬های توده¬ای، شناخت ماهیت توده¬ها و تحلیل قدرت و پویایی آنها و نیز شناخت مکانیزم¬های مهار قدرت توده و جریان¬های توده¬ای در قرن بیست¬ویکم به¬ کار گرفته شود. با نگریستن از منظر روان¬شناسی توده¬ای کانتّی درمی¬یابیم که چگونه با فرسایش سازوکار¬های مهار توده¬ها، نه ¬تنها امکان فوران جریان¬های توده¬ای از جهان ما رخت برنبسته است، بلکه قدرت توده¬ها به ¬شکل تهدیدآمیزی، مهارناپذیرتر و افسارگسیخته¬تر از پیش رخ نشان می¬دهد.