مقاله


کد مقاله : 139606011033337681

عنوان مقاله : قدرت و امر مشترک: تقدم قدرت بر حق در فلسفۀ سیاسی اسپینوزا

نشریه شماره : 21 فصل بهار - تابستان 1396

مشاهده شده : 46

فایل های مقاله : 229 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 رضا نجف‌زاده najafzadeh.reza@gmail.com استادیار دکترا

چکیده مقاله

در منظومۀ نظری اسپینوزایی، بر پایۀ نظریۀ طبیعت، گونه¬ای نظریۀ حق و قانون نیز تدوین می¬شود که مبنایی برای عقل¬باوری و انسان¬باوریِ خاص این فلسفۀ سیاسی جمهوری¬خواهانه تمهید می¬کند. این فلسفۀ حق و قانون بر متافیزیکِ قدرت تکیه دارد و ناظر به «انبوه خلق» و «امر مشترک» است. این فلسفۀ حق و قانون، یکی از وجوه منحصربه¬فردِ فلسفۀ عملی او است. نظریۀ حق «اسپینوزا» که در رسالۀ سیاسی او به روشنی تقریر شده، چنین است: هرچه قدرت افزایش یابد، حق هم افزایش می¬یابد و از آنجا که اجتماع یا امر مشترک موجدِ قدرتِ بیشتر است، موجد حق بیشتر هم است. این وجه منحصربه¬فرد فلسفۀ عملیِ اسپینوزا البته از جهاتی بر برخی جنبه¬های نظریه¬های قدیم حق و قانون تکیه دارد. به عبارتی نظریۀ حق و قانون اسپینوزایی، یکی از پیوندگاه¬های اسپینوزا با سنت‌های قُدمایی است. نظریۀ اسپینوزایی حق و قانون بر «قدرت» تکیه دارد و ناظر به «انبوه خلق» و «امر مشترک» است.