مقاله


کد مقاله : 13950818135933879

عنوان مقاله : کهن‌الگوها و اسطوره‌های سیاسی عصر مدرن: بر اساس چارچوب نظری «کارل گوستاو یونگ»

نشریه شماره : 19 فصل بهار - تابستان 1395

مشاهده شده : 210

فایل های مقاله :


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 محمدعلي توانا tavana.mohammad@yahoo.com استادیار دکترا
2 فرزاد آذرکمند Azarkamand.Farzad@yahoo.com دانش آموخته کارشناسی ارشد

چکیده مقاله

«کارل گوستاو یونگ»، یکی از برجسته¬ترین متفکران معاصر است که موضوع کهن‌الگوها و بازتولید آنها در قالب اسطوره¬های ¬سیاسی مدرن را بررسی کرده است. از منظر یونگ، کهن¬الگوها مقولاتی¬اند که از گذشته¬های دور و از اعقاب و نیاکان (حیوانی و انسانیِ) ما به ارث رسیده¬اند و بخشی از ناخودآگاه ما را تشکیل می¬دهند. کهن¬الگوها در گذشته¬های دیرین ¬در قالب افسانه¬¬ها و اسطوره¬¬ها خودنمایی می¬کردند؛ اما - برخلاف پیش¬بینی روشنگری - آنها نه تنها از بین نرفتند، بلکه زندگی سیاسی مدرن را نیز دستخوش تحولات بسیار نمودند. یکی از برجسته¬ترین این تحولات، شکل¬گیری ایدئولوژی¬های سیاسی مدرن و جنبش‌های توده¬ای است. به بیان ¬ساده، کهن¬الگوها در عصر مدرن به شکلی دیگر به حیات خود ادامه داده¬اند. بر این اساس مقالۀ حاضر قصد دارد بر مبنای چارچوب نظری یونگ، ارتباط اسطوره¬های ¬سیاسی ¬مدرن را با کهن¬الگوها بررسی کند. پرسش اصلی مقالۀ حاضر این است: چگونه کهن¬الگوهای گذشته، در روان انسان مدرن بازتولید شود؟ فرضیۀ مقالۀ¬ حاضر این ¬است که این کهن¬الگوها در ضمیر ناخودآگاه انسان رسوب کرده¬اند و رهبران فرهمند (کاریزماتیک) مدرن با بازمفصل¬بندی کهن¬الگوها، مجدداً آنها را فعال می¬سازند. رهیافت مقالۀ حاضر اندیشه¬شناسی است. بدین معنا که فرایند شکل¬گیری کهن¬الگوها در عصر مدرن را بازسازی می¬کند. روش مقاله نیز تحلیل محتوای کیفی است. بدین معنا که به تحلیل (استنباط، استدلال بر له یا علیه) اندیشه¬ها و مفاهیم مرتبط با کهن‌الگوها می‌پردازد. می¬توان مهم¬ترین یافتۀ¬ تحقیق ¬حاضر را چنین برشمرد: در عصر مدرنیتۀ متأخر، کهن¬الگوها همچنان در ناخودآگاه روانی انسان حضور دارند و بحران¬های اجتماعی - روانی (همانند سرگشتگی میان سنت و مدرنیسم) می‌تواند این فرصت را در اختیار رهبران فرهمند (کاریزماتیک) اقتدارطلب قرار دهد تا آنها را مجدداً فعال سازند. به بیان ساده، در عصر حاضر همچنان زمینۀ شکل¬گیری ایدئولوژی¬های تمامیت¬خواه - بر مبنای کهن¬الگوها - مهیاست.